Τα ξημερώματα της 8ης Δεκεμβρίου του 1966 το Επιβατηγό-Οχηματαγωγό πλοίο “Ηράκλειον” ιδιοκτησίας των αδελφών Τυλπάδου, καθώς ταξίδευε από την Κρήτη προς τον Πειραιά εν μέσω κακοκαιρίας, μπάζει νερά και βυθίζεται παρασύροντας στον βυθό τουλάχιστον 241 άτομα ενώ σώθηκαν μόλις 47. Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν έγινε ποτέ γνωστός γιατί εκείνη την εποχή τα εισιτήρια κόβονταν μέσα στο πλοίο και δεν υπήρχε ακριβής καταγραφή.
Το απαγορευτικό απόπλου είναι ένα από τα σημαντικότερα μέτρα ασφαλείας που εφαρμόζονται στις ελληνικές θάλασσες όταν οι καιρικές συνθήκες γίνονται επικίνδυνες για τη ναυσιπλοΐα. Κάθε χρόνο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια έντονων κακοκαιριών ή ισχυρών ανέμων στο Αιγαίο, το Λιμενικό Σώμα προχωρά στην απαγόρευση αναχώρησης πλοίων από λιμάνια της χώρας.
Το μέτρο επηρεάζει χιλιάδες επιβάτες, ακτοπλοϊκά δρομολόγια και θαλάσσιες μεταφορές, όμως βασικός στόχος του είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και η ασφάλεια των πλοίων.
Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των ισχυρών ανέμων που συχνά επικρατούν στο Αιγαίο και το Ιόνιο, βρίσκεται συχνά αντιμέτωπη με δύσκολες θαλάσσιες συνθήκες.
Τι είναι το απαγορευτικό απόπλου
Το απαγορευτικό απόπλου είναι η προσωρινή απαγόρευση αναχώρησης πλοίων και άλλων σκαφών από τα λιμάνια όταν οι καιρικές συνθήκες θεωρούνται επικίνδυνες.
Η απόφαση λαμβάνεται από τις λιμενικές αρχές σε συνεργασία με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ), με βάση:
- την ένταση των ανέμων,
- το ύψος των κυμάτων,
- την ορατότητα,
- και τις γενικότερες συνθήκες στη θάλασσα.
Το μέτρο μπορεί να αφορά:
- επιβατηγά πλοία,
- ferry boats,
- ιπτάμενα δελφίνια,
- αλιευτικά,
- ιστιοπλοϊκά,
- και μικρά σκάφη αναψυχής.
Πότε εκδίδεται απαγορευτικό απόπλου
Στην Ελλάδα, απαγορευτικό απόπλου εκδίδεται συνήθως όταν οι άνεμοι φτάνουν πολύ υψηλές εντάσεις, κυρίως:
- 8 μποφόρ,
- 9 μποφόρ,
- ή ακόμη ισχυρότερους ανέμους.
Ωστόσο, η απόφαση δεν βασίζεται αποκλειστικά στα μποφόρ.
Παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο:
- η κατεύθυνση των ανέμων,
- η μορφολογία της θάλασσας,
- το είδος του πλοίου,
- η διάρκεια της κακοκαιρίας,
- και η κατάσταση των λιμανιών.
Ορισμένα πλοία μπορούν να ταξιδέψουν με μεγαλύτερη ασφάλεια σε δύσκολες συνθήκες, ενώ άλλα επηρεάζονται περισσότερο από τον κυματισμό.
Γιατί το Αιγαίο επηρεάζεται τόσο συχνά
Το Αιγαίο θεωρείται μία από τις πιο δύσκολες θάλασσες της Μεσογείου λόγω της γεωγραφίας και των ισχυρών ανέμων που αναπτύσσονται συχνά στην περιοχή.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού κυριαρχούν τα μελτέμια, τα οποία μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 8 ή 9 μποφόρ για πολλές ημέρες.
Τον χειμώνα, βαρομετρικά χαμηλά και κακοκαιρίες προκαλούν:
- θυελλώδεις ανέμους,
- έντονο κυματισμό,
- και πολύ δύσκολες συνθήκες ναυσιπλοΐας.
Οι Κυκλάδες, το Καρπάθιο πέλαγος και το Κρητικό πέλαγος συγκαταλέγονται στις περιοχές που επηρεάζονται συχνότερα.
Ποιος αποφασίζει για την απαγόρευση
Η τελική απόφαση λαμβάνεται από τις κατά τόπους λιμενικές αρχές και το Λιμενικό Σώμα, αφού εξεταστούν:
- τα μετεωρολογικά δεδομένα,
- οι προγνώσεις της ΕΜΥ,
- και οι πραγματικές συνθήκες στη θάλασσα.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εταιρείες ακτοπλοΐας προχωρούν και σε προληπτικές ακυρώσεις ή τροποποιήσεις δρομολογίων για λόγους ασφαλείας.
Τι πρέπει να κάνουν οι επιβάτες
Όταν υπάρχει πιθανότητα κακοκαιρίας, οι επιβάτες καλό είναι:
- να επικοινωνούν με το λιμεναρχείο,
- να ελέγχουν τις ανακοινώσεις των ακτοπλοϊκών εταιρειών,
- και να ενημερώνονται για πιθανές αλλαγές στα δρομολόγια.
Κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων, οι καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις δρομολογίων είναι συνηθισμένες.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η ασφάλεια πρέπει πάντα να προηγείται της ταχύτητας ή της συνέπειας των δρομολογίων.
Το απαγορευτικό απόπλου σώζει ζωές
Παρότι συχνά προκαλεί ταλαιπωρία στους ταξιδιώτες, το απαγορευτικό απόπλου αποτελεί ένα κρίσιμο μέτρο ασφαλείας.
Οι ισχυροί άνεμοι και τα μεγάλα κύματα μπορούν να δημιουργήσουν εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες για πλοία και επιβάτες.
Η έγκαιρη εφαρμογή του μέτρου έχει αποτρέψει πολλές φορές σοβαρά ατυχήματα στις ελληνικές θάλασσες, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια έντονων κακοκαιριών.
