Ιαπωνία: Λανθασμένος συναγερμός για σεισμό 9,9 Ρίχτερ – Τι συνέβη και γιατί ανακλήθηκε η προειδοποίηση

Μια εξαιρετικά σοβαρή αστοχία στο σύστημα σεισμικής προειδοποίησης της Ιαπωνίας προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση, όταν εκδόθηκε ειδοποίηση για σεισμό μεγέθους 9,9 βαθμών κοντά στις Κουρίλες Νήσους. Η αρχική εκτίμηση αποδείχθηκε λανθασμένη και η προειδοποίηση ανακλήθηκε περίπου οκτώ λεπτά αργότερα, με τις αρμόδιες αρχές να προχωρούν σε εξηγήσεις για το περιστατικό.

Ένα ασυνήθιστο περιστατικό καταγράφηκε στην Ιαπωνία, μία από τις πιο σεισμογενείς χώρες του πλανήτη, όταν το σύστημα σεισμικής ενημέρωσης εμφάνισε ένα μέγεθος που, εάν επιβεβαιωνόταν, θα ξεπερνούσε ακόμη και τον μεγαλύτερο σεισμό που έχει καταγραφεί με σύγχρονες μεθόδους.

Η ειδοποίηση έκανε λόγο για σεισμό 9,9 βαθμών, προκαλώντας έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο καταστροφικών δονήσεων σε μεγάλο μέρος της βορειοανατολικής Ιαπωνίας.

Ωστόσο, μέσα σε λίγα λεπτά έγινε σαφές ότι η αρχική εκτίμηση δεν ανταποκρινόταν στο πραγματικό μέγεθος του σεισμικού γεγονότος.

Το χρονικό της λανθασμένης προειδοποίησης

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν, το περιστατικό εξελίχθηκε λίγο μετά το μεσημέρι, τοπική ώρα Ιαπωνίας.

Η αρχική ειδοποίηση ανέφερε ότι σεισμός μεγέθους 9,9 βαθμών είχε σημειωθεί στις 12:36 κοντά στις Κουρίλες Νήσους, μια ιδιαίτερα σεισμογενή περιοχή του βορειοδυτικού Ειρηνικού Ωκεανού.

Η προειδοποίηση αφορούσε την πιθανότητα ισχυρών δονήσεων σε περιοχές όπως το Χοκάιντο, το Τοχόκου και το Κάντο, όπου βρίσκονται μεγάλα αστικά κέντρα και εκατομμύρια κάτοικοι.

Περίπου στις 12:40 εκδόθηκε η σχετική ειδοποίηση, ενώ οκτώ λεπτά αργότερα ακολούθησε ανάκληση.

Οι υπεύθυνοι εξήγησαν ότι το σύστημα είχε υπολογίσει εσφαλμένα το μέγεθος του σεισμού.

Ο πραγματικός σεισμός ήταν μεγέθους 6,9 βαθμών

Η μεταγενέστερη ενημέρωση ανέφερε ότι είχε καταγραφεί σεισμός μεγέθους 6,9 βαθμών κοντά στη χερσόνησο Καμτσάτκα, περίπου στις 12:39 τοπική ώρα Ιαπωνίας.

Παράλληλα, αναφέρθηκε μικρή σεισμική δόνηση μεγέθους 1 βαθμού στην περιοχή Χακοντάτε του Χοκάιντο.

Σύμφωνα με την ίδια ενημέρωση, δεν αναφέρθηκαν ισχυρές δονήσεις στην Ιαπωνία ούτε κίνδυνος τσουνάμι από το συγκεκριμένο περιστατικό.

Η διαφορά ανάμεσα στην αρχική εκτίμηση των 9,9 βαθμών και στο μεταγενέστερα αναφερόμενο μέγεθος των 6,9 βαθμών είναι τεράστια από σεισμολογική άποψη.

Οκτώ λεπτά αγωνίας – Οι αρχές ζήτησαν συγγνώμη

Η λανθασμένη προειδοποίηση ενεργοποίησε συναγερμούς σε κινητά τηλέφωνα και συστήματα δημόσιας ειδοποίησης, προκαλώντας αναστάτωση σε πολλές περιοχές της Ιαπωνίας.

Στις 12:48 τοπική ώρα η προειδοποίηση ακυρώθηκε, καθώς οι πραγματικές μετρήσεις δεν επιβεβαίωναν τις αρχικές εκτιμήσεις για εξαιρετικά ισχυρή σεισμική δόνηση.

Σε συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, οι αρμόδιοι ζήτησαν συγγνώμη για το περιστατικό και ανακοίνωσαν ότι διερευνούν τι προκάλεσε τη μεγάλη απόκλιση στον υπολογισμό του μεγέθους.

Παράλληλα, απέκλεισαν το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης, διευκρινίζοντας ότι η έρευνα επικεντρώνεται στη διαδικασία επεξεργασίας των σεισμικών δεδομένων.

Τι θα σήμαινε πραγματικά ένας σεισμός 9,9 βαθμών;

Ένας σεισμός μεγέθους 9,9 θα αποτελούσε ένα γεγονός χωρίς προηγούμενο στη σύγχρονη σεισμολογική ιστορία.

Ο ισχυρότερος σεισμός που έχει καταγραφεί με όργανα σημειώθηκε στη Χιλή στις 22 Μαΐου 1960 και είχε μέγεθος 9,5 βαθμών.

Ακολουθεί ο καταστροφικός σεισμός της Αλάσκας το 1964, μεγέθους 9,2, ενώ ο σεισμός που προκάλεσε το φονικό τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό το 2004 εκτιμάται περίπου στους 9,1 βαθμούς.

Το μέγεθος ενός σεισμού εκφράζεται με λογαριθμική κλίμακα. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μία σχετικά μικρή αριθμητική διαφορά αντιστοιχεί σε τεράστια διαφορά στην ενέργεια που απελευθερώνεται.

Ενδεικτικά, ένας σεισμός μεγέθους 9,9 θα απελευθέρωνε περίπου 31.600 φορές περισσότερη ενέργεια από έναν σεισμό μεγέθους 6,9.

Η σύγκριση δείχνει πόσο μεγάλη ήταν η απόκλιση της λανθασμένης εκτίμησης.

Γιατί η Ιαπωνία διαθέτει σύστημα άμεσης σεισμικής προειδοποίησης;

Η Ιαπωνία βρίσκεται σε μία από τις πιο ενεργές σεισμικά περιοχές του πλανήτη, κατά μήκος της ζώνης που είναι γνωστή ως «Δακτύλιος της Φωτιάς» του Ειρηνικού.

Η χώρα έχει αναπτύξει ένα εκτεταμένο σύστημα σεισμογράφων και αυτοματοποιημένων προειδοποιήσεων, το οποίο επιχειρεί να εκτιμήσει τα χαρακτηριστικά ενός σεισμού αμέσως μετά την έναρξή του.

Οι προειδοποιήσεις αυτές δεν προβλέπουν σεισμούς πριν συμβούν. Ανιχνεύουν τα πρώτα σεισμικά κύματα και προσπαθούν να ειδοποιήσουν εγκαίρως τις περιοχές στις οποίες αναμένονται ισχυρότερες δονήσεις.

Ανάλογα με την απόσταση από το επίκεντρο, η προειδοποίηση μπορεί να προσφέρει πολύτιμα δευτερόλεπτα για την προστασία των πολιτών και την ενεργοποίηση μέτρων ασφαλείας.

Ωστόσο, επειδή οι πρώτες εκτιμήσεις πραγματοποιούνται με εξαιρετικά περιορισμένα δεδομένα και μέσα σε ελάχιστο χρόνο, υπάρχει πάντοτε πιθανότητα σφάλματος.

Ένα περιστατικό που θέτει ερωτήματα για την αξιοπιστία των προειδοποιήσεων

Η λανθασμένη ειδοποίηση της 16ης Οκτωβρίου αναδεικνύει τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν ακόμη και τα πλέον προηγμένα συστήματα στην αυτόματη εκτίμηση μεγάλων σεισμών.

Από τη μία πλευρά, η ταχύτητα της προειδοποίησης είναι απαραίτητη για την προστασία του πληθυσμού. Από την άλλη, μια υπερβολική εκτίμηση μπορεί να προκαλέσει αναστάτωση και να ενεργοποιήσει μέτρα έκτακτης ανάγκης χωρίς να υπάρχει αντίστοιχος κίνδυνος.

Οι ιαπωνικές αρχές συνεχίζουν να διερευνούν τα ακριβή αίτια του σφάλματος, με στόχο να αποτραπεί η επανάληψη παρόμοιου περιστατικού.

Το σημαντικότερο είναι ότι ο σεισμός των 9,9 βαθμών δεν συνέβη ποτέ. Η πραγματική δόνηση ήταν μεγέθους 6,9, ενώ στην Ιαπωνία καταγράφηκε μόνο ασθενής σεισμική ένταση και δεν εκδόθηκε προειδοποίηση για τσουνάμι.