Τι είναι ο Μετασεισμός;

Ο μετασεισμός είναι ένας σεισμός που ακολουθεί έναν μεγαλύτερο, γνωστό ως κύριος σεισμός, και εκδηλώνεται στην ίδια ή σε γειτονική περιοχή. Οι μετασεισμοί αποτελούν φυσικό μέρος της διαδικασίας προσαρμογής των πετρωμάτων μετά από μια μεγάλη θραύση σε κάποιο ρήγμα.

Όταν συμβαίνει ένας ισχυρός σεισμός, το υπέδαφος δεν σταθεροποιείται αμέσως. Τα πετρώματα συνεχίζουν να μετακινούνται και να προσαρμόζονται στη νέα κατάσταση, προκαλώντας μικρότερες σεισμικές δονήσεις που ονομάζονται μετασεισμοί.

Γιατί συμβαίνουν οι μετασεισμοί;

Ένας μεγάλος σεισμός μεταβάλλει σημαντικά τις πιέσεις που υπάρχουν σε μια περιοχή. Η ξαφνική απελευθέρωση ενέργειας δημιουργεί νέες συνθήκες στο υπέδαφος και τα γειτονικά τμήματα του ρήγματος προσπαθούν να ισορροπήσουν.

Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας εκδηλώνονται μετασεισμοί, οι οποίοι αποτελούν μέρος της φυσικής εξέλιξης μιας σεισμικής ακολουθίας.

Οι περισσότεροι μετασεισμοί είναι μικρότεροι από τον κύριο σεισμό, όμως ορισμένοι μπορεί να είναι αρκετά ισχυροί και να προκαλέσουν επιπλέον ζημιές σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές.

Πόσο διαρκεί μια μετασεισμική ακολουθία;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη απάντηση, καθώς κάθε σεισμός είναι διαφορετικός.

Σε ορισμένες περιπτώσεις οι μετασεισμοί διαρκούν λίγες ημέρες. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να συνεχιστούν για εβδομάδες, μήνες ή ακόμη και χρόνια μετά τον κύριο σεισμό.

Συνήθως οι ισχυρότεροι μετασεισμοί εμφανίζονται τις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες και σταδιακά μειώνονται τόσο σε μέγεθος όσο και σε συχνότητα.

Μπορεί ένας μετασεισμός να είναι επικίνδυνος;

Ναι.

Παρότι οι περισσότεροι μετασεισμοί είναι μικρότεροι από τον κύριο σεισμό, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα, ιδιαίτερα σε κτίρια που έχουν ήδη υποστεί ζημιές.

Για τον λόγο αυτό οι Αρχές συχνά απαγορεύουν την πρόσβαση σε κτίρια που έχουν χαρακτηριστεί επικίνδυνα μετά από ισχυρό σεισμό.

Οι μετασεισμοί μπορούν επίσης να προκαλέσουν:

• κατολισθήσεις
• πτώσεις βράχων
• πρόσθετες ζημιές σε υποδομές
• προβλήματα σε δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης

Πώς ξεχωρίζουν από έναν νέο κύριο σεισμό;

Αυτό είναι ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα στη σεισμολογία.

Μερικές φορές ένας ισχυρός μετασεισμός μπορεί να πλησιάζει σε μέγεθος τον αρχικό σεισμό. Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται ανάλυση των δεδομένων για να καθοριστεί αν πρόκειται για μετασεισμό ή για νέο κύριο σεισμό.

Οι σεισμολόγοι εξετάζουν τη θέση, το μέγεθος και τη χρονική ακολουθία των γεγονότων πριν καταλήξουν σε συμπεράσματα.

Μετασεισμοί στην Ελλάδα

Η Ελλάδα, ως μία από τις πιο σεισμογενείς χώρες της Ευρώπης, παρουσιάζει συχνά έντονες μετασεισμικές ακολουθίες μετά από μεγάλους σεισμούς.

Περιοχές όπως το Ιόνιο, η Κεφαλονιά, η Ζάκυνθος, η Κρήτη και ο Κορινθιακός Κόλπος έχουν δώσει κατά καιρούς χαρακτηριστικά παραδείγματα ισχυρών μετασεισμών.

Η παρακολούθηση αυτών των ακολουθιών βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τη συμπεριφορά των ελληνικών ρηγμάτων.

Πρέπει να ανησυχούμε για τους μετασεισμούς;

Οι μετασεισμοί είναι απολύτως φυσιολογικό φαινόμενο μετά από έναν μεγάλο σεισμό. Αν και ορισμένοι μπορεί να είναι ισχυροί, αποτελούν μέρος της διαδικασίας εκτόνωσης των πιέσεων στο υπέδαφος.

Η σωστή ενημέρωση, η τήρηση των οδηγιών των ειδικών και η αποφυγή επικίνδυνων κτιρίων αποτελούν τα σημαντικότερα μέτρα προστασίας κατά τη διάρκεια μιας μετασεισμικής περιόδου.