Σουσάκι: Το άγνωστο ηφαίστειο δίπλα στην Αθήνα

Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι λίγα χιλιόμετρα μακριά από την Αθήνα υπάρχει και εδώ ένας ηφαιστειακός γίγαντας, που ευτυχώς κοιμάται ήσυχα εδώ και δύο εκατ. χρόνια.

Πρόκειται για το Σουσάκι, μόλις 70 χιλιόμετρα μακριά από την Ομόνοια, στην περιοχή των Αγίων Θεοδώρων, που αποτελεί το βορειότερο άκρο του ενεργού ηφαιστειακού τόξου του νότιου Αιγαίου, στο οποίο ανήκουν και τα ηφαίστεια στα Μέθανα, στον Πόρο, στη Μήλο, στη Σαντορίνη και στη Νίσυρο.

Το ηφαίστειο Σουσάκι είναι το βορειότερο άκρο του ηφαιστειακού τόξου του νοτίου Αιγαίου, στο οποίο ανήκουν τα Μέθανα, ο Πόρος, η Μήλος, η Νίσυρος και η Σαντορίνη. Παρόλα αυτά, ελάχιστοι γνωρίζουν την ύπαρξή του, ίσως γιατί, με το πέρασμα των αιώνων, ο κρατήρας έδωσε τη θέση του σε δύο χαράδρες, περικυκλωμένες από πευκοδάση και ελαιώνες.

Όταν, όμως, μπείτε στην περιοχή, αποτολμώντας τη διάσχιση του ανατολικού φαραγγιού, το τοπίο αλλάζει απότομα και η βλάστηση δίνει τη θέση της σε ένα κυριολεκτικά σεληνιακό τοπίο, γεμάτο ηφαιστειογενή πετρώματα και μικρές στοές, από τις οποίες βγαίνουν θερμά αέρια και κάποτε αποτελούσαν σημεία εξόρυξης θειαφιού από τους κατοίκους της περιοχής.

Η πιο έντονη αίσθηση που έχει κανείς μπαίνοντας στην ηφαιστειακή χαράδρα είναι η μυρωδιά του θειαφιού, που σε κάποια σημεία είναι σχεδόν αφόρητη. Οι τρύπες που θα βλέπετε στα δεξιά σας θα προκαλέσουν την περιέργειά σας. Αν αποφασίσετε, ωστόσο, να πλησιάσετε θα πρέπει να κρατάτε ένα μαντήλι στο πρόσωπό σας, ιδίως αν αντιμετωπίζετε προβλήματα δύσπνοιας, καθώς η δυσοσμία είναι πολύ πιο έντονη.

Επίσης, αποφύγετε να μπείτε πιο μέσα, καθώς η μυρωδιά μπορεί να προκαλέσει ακόμη και λιποθυμίες και η θερμοκρασία σε κάποιες περιπτώσεις, κάνει την ατμόσφαιρα ακόμη πιο αποπνιχτική. Στα σημεία αυτά, πριν μερικές δεκαετίες, και κυρίως στη διάρκεια της Κατοχής, οι ντόπιοι εξόρυσσαν θειάφι, που το εμπορεύονταν ή το χρησιμοποιούσαν για τις αγροτικές καλλιέργειες.

Στις μικρές στοές του Σουσακίου, εκείνα τα χρόνια, πολλοί ήταν εκείνοι που έχασαν ακόμη και τη ζωή τους, όταν τα σαθρά πετρώματα κατέρρεαν, εγκλωβίζοντάς τους. Άλλωστε, σε κάποια σημεία μπορεί να δείτε ακόμη και νεκρά ζώα ή πουλιά, που αποδείχθηκαν ευάλωτα στις ιδιαίτερες συνθήκες που διαμορφώνονται στην περιοχή, λόγω των δηλητηριωδών αερίων. Ιδιαιτέρως τον Χειμώνα, όταν φυσάει νοτιάς, η θερμοκρασία στη χαράδρα ανεβαίνει και τα αέρια είναι ορατά με γυμνό μάτι.

Ωστόσο, οι εντυπώσεις που θα αποκομίσετε, από τα πρώτα κιόλας μέτρα της πεζοπορίας σας μέσα στο φαράγγι, θα είναι πολύ ιδιαίτερες, κυρίως εάν δεν έχετε ποτέ πριν έρθει σε επαφή με την δύναμη και την ενέργεια που αποπνέει μια ηφαιστειογενής περιοχή. Εάν, μάλιστα, αποφασίσετε να συνεχίσετε ψηλότερα, θα αποζημιωθείτε ακόμη περισσότερο για τον κόπο σας.

Αν και πιο δύσβατο, το μονοπάτι διασχίζει την κοιλάδα ενός ρέματος και σε αρκετά σημεία θα δείτε και νερό να αναβλύζει μέσα από τα έγκατα της γης. Το τοπίο ξαναπρασινίζει και τα πεύκα κάνουν την εμφάνισή τους, στις απότομες πλαγιές πάνω από τα κεφάλια σας. Θα δείτε, επίσης, πικροδάφνες, μικρά κυπαρισσοειδή, σπάνια λουλούδια, αλλά και καλαμιές, ενώ ακόμη ψηλότερα και ανάλογα την εποχή, θα βρείτε και μικρούς καταρράκτες, που ολοκληρώνουν την όμορφη εικόνα της ανάβασή σας.

Οι γεωλόγοι μελετούν συνεχώς το Σουσάκι, μαζί με τα υπόλοιπα ηφαιστειακά κέντρα της Ελλάδας και θεωρούν ότι δεν αποκλείεται, κάποια στιγμή, να ξυπνήσει και πάλι. Ίσως γι αυτό προκαλεί έκπληξη η ύπαρξη διυλιστηρίων πολύ κοντά στην περιοχή. Όσο, πάντως, κι αν το γύρω περιβάλλον χαλάει την αισθητική σας, όταν βρεθείτε μέσα στη χαράδρα, θα ταξιδέψετε, για λίγες ώρες, σε άλλη διάσταση και θα ξεχάσετε ότι βρίσκεστε τόσο κοντά στην Αθήνα, αλλά και δίπλα σε μια περιοχή πραγματικά υποβαθμισμένη περιβαλλοντικά.