Γιατί η Ελλάδα έχει τόσους σεισμούς;

Η Ελλάδα είναι μία από τις πιο σεισμογενείς χώρες όχι μόνο της Ευρώπης αλλά και ολόκληρης της Μεσογείου. Κάθε χρόνο καταγράφονται χιλιάδες σεισμοί, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι μικροί και περνούν απαρατήρητοι από τους πολίτες. Ωστόσο, κατά διαστήματα σημειώνονται και ισχυροί σεισμοί που υπενθυμίζουν τη δυναμική γεωλογική φύση της περιοχής.

Η βασική αιτία αυτής της έντονης σεισμικότητας βρίσκεται βαθιά κάτω από τα πόδια μας και σχετίζεται με την κίνηση των τεκτονικών πλακών.

Η θέση της Ελλάδας πάνω στις τεκτονικές πλάκες

Ο φλοιός της Γης δεν είναι ενιαίος. Αποτελείται από τεράστιες τεκτονικές πλάκες που κινούνται αργά αλλά συνεχώς.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα από τα πιο πολύπλοκα γεωλογικά σημεία του πλανήτη, εκεί όπου η Αφρικανική Πλάκα κινείται βόρεια και συγκρούεται με την Ευρασιατική Πλάκα.

Η συνεχής αυτή κίνηση προκαλεί τεράστιες πιέσεις στα πετρώματα του ελληνικού χώρου. Όταν οι πιέσεις αυτές ξεπεράσουν τα όρια αντοχής των πετρωμάτων, δημιουργούνται ρήγματα και εκδηλώνονται σεισμοί.

Αυτή η διαδικασία συμβαίνει εδώ και εκατομμύρια χρόνια και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Το Ελληνικό Τόξο

Ένας από τους σημαντικότερους λόγους της σεισμικότητας της χώρας είναι το λεγόμενο Ελληνικό Τόξο.

Πρόκειται για μια τεράστια σεισμογενή ζώνη που εκτείνεται από τα Ιόνια Νησιά, περνά νότια της Πελοποννήσου, συνεχίζει νότια της Κρήτης και φτάνει μέχρι τα Δωδεκάνησα.

Σε αυτή την περιοχή η Αφρικανική Πλάκα βυθίζεται κάτω από το Αιγαίο δημιουργώντας έντονη σεισμική και ηφαιστειακή δραστηριότητα.

Οι περισσότεροι πολύ ισχυροί σεισμοί της Ελλάδας συνδέονται άμεσα με αυτή τη γεωλογική διαδικασία.

Τα εκατοντάδες ενεργά ρήγματα

Ένας ακόμη λόγος που η Ελλάδα παρουσιάζει τόσο έντονη σεισμικότητα είναι η ύπαρξη εκατοντάδων ενεργών ρηγμάτων.

Τα ρήγματα αυτά βρίσκονται τόσο στην ξηρά όσο και στον θαλάσσιο χώρο και αποτελούν τις περιοχές όπου συσσωρεύεται και απελευθερώνεται η σεισμική ενέργεια.

Περιοχές όπως:

• το Ιόνιο Πέλαγος
• ο Κορινθιακός Κόλπος
• το Βόρειο Αιγαίο
• η Κρήτη
• τα Δωδεκάνησα

φιλοξενούν μερικά από τα πιο ενεργά ρήγματα της Ευρώπης.

Γιατί οι περισσότεροι σεισμοί είναι επιφανειακοί;

Στην Ελλάδα μεγάλο ποσοστό των σεισμών έχει σχετικά μικρό εστιακό βάθος.

Αυτό σημαίνει ότι η σεισμική ενέργεια φτάνει γρηγορότερα στην επιφάνεια και οι δονήσεις γίνονται πιο έντονα αισθητές από τους κατοίκους.

Για τον λόγο αυτό ακόμη και σεισμοί μέτριου μεγέθους μπορούν να προκαλέσουν ανησυχία ή και ζημιές σε ορισμένες περιοχές.

Πόσοι σεισμοί συμβαίνουν κάθε χρόνο;

Τα ελληνικά σεισμολογικά δίκτυα καταγράφουν δεκάδες χιλιάδες σεισμούς ετησίως.

Η συντριπτική πλειονότητα είναι πολύ μικροί σεισμοί που δεν γίνονται αντιληπτοί από τον πληθυσμό.

Οι μικρές αυτές δονήσεις αποτελούν μέρος της φυσιολογικής λειτουργίας των ρηγμάτων και δείχνουν ότι ο φλοιός της Γης βρίσκεται σε συνεχή κίνηση.

Είναι κακό που γίνονται πολλοί σεισμοί;

Όχι απαραίτητα.

Οι συχνοί μικροί σεισμοί αποτελούν φυσικό χαρακτηριστικό μιας ενεργής γεωλογικά περιοχής. Η παρουσία τους δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι επίκειται ένας μεγάλος σεισμός.

Οι επιστήμονες παρακολουθούν συνεχώς τη σεισμική δραστηριότητα, αλλά μέχρι σήμερα δεν είναι δυνατή η ακριβής πρόγνωση ενός σεισμού.

Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να παράγει σεισμούς στο μέλλον, όπως συμβαίνει εδώ και εκατομμύρια χρόνια.

Μπορούμε να προστατευτούμε;

Παρότι δεν μπορούμε να αποτρέψουμε τους σεισμούς, μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τις επιπτώσεις τους.

Η αντισεισμική κατασκευή των κτιρίων, η σωστή ενημέρωση των πολιτών, η ύπαρξη σχεδίων έκτακτης ανάγκης και η συνεχής επιστημονική παρακολούθηση αποτελούν τα σημαντικότερα εργαλεία προστασίας.

Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα αυστηρούς αντισεισμικούς κανονισμούς και ένα από τα πιο οργανωμένα σεισμολογικά δίκτυα στην Ευρώπη, γεγονός που συμβάλλει ουσιαστικά στην ασφάλεια των πολιτών.