Τι είναι η Ένταση Σεισμού;

Η ένταση σεισμού περιγράφει το πόσο ισχυρά γίνεται αισθητός ένας σεισμός σε μια συγκεκριμένη περιοχή και ποιες επιπτώσεις προκαλεί στους ανθρώπους, στα κτίρια και στο φυσικό περιβάλλον.

Σε αντίθεση με το μέγεθος σεισμού, που είναι μοναδικό για κάθε σεισμικό γεγονός, η ένταση μπορεί να διαφέρει σημαντικά από τόπο σε τόπο. Ένας σεισμός μπορεί να γίνει ελάχιστα αισθητός σε μια περιοχή και ταυτόχρονα να προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε μια άλλη που βρίσκεται πιο κοντά στο επίκεντρο.

Για τον λόγο αυτό οι σεισμολόγοι χρησιμοποιούν διαφορετικές κλίμακες για να περιγράψουν την ένταση και όχι την ενέργεια που απελευθερώθηκε.

Μέγεθος και ένταση δεν είναι το ίδιο

Πρόκειται ίσως για τη συχνότερη παρανόηση γύρω από τους σεισμούς.

Το μέγεθος δείχνει πόση ενέργεια απελευθερώθηκε από το ρήγμα.

Η ένταση περιγράφει το αποτέλεσμα που είχε αυτή η ενέργεια σε μια συγκεκριμένη περιοχή.

Ένας σεισμός έχει μόνο ένα μέγεθος, αλλά μπορεί να παρουσιάζει πολλές διαφορετικές εντάσεις, ανάλογα με το πού βρίσκεται κάθε παρατηρητής.

Από τι εξαρτάται η ένταση;

Η ένταση ενός σεισμού επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.

Ο σημαντικότερος είναι η απόσταση από το επίκεντρο. Όσο πιο κοντά βρίσκεται μια περιοχή στην εστία του σεισμού, τόσο μεγαλύτερη είναι συνήθως η ένταση που θα βιώσει.

Ρόλο παίζει επίσης το εστιακό βάθος. Οι επιφανειακοί σεισμοί προκαλούν συνήθως ισχυρότερη δόνηση στην επιφάνεια σε σχέση με βαθύτερους σεισμούς ίδιου μεγέθους.

Εξίσου σημαντική είναι η γεωλογία της περιοχής. Μαλακά εδάφη, επιχώσεις και προσχώσεις μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά τη σεισμική κίνηση, ενώ οι βραχώδεις περιοχές συνήθως συμπεριφέρονται καλύτερα.

Τέλος, καθοριστικό ρόλο παίζουν η ποιότητα των κατασκευών και η εφαρμογή των αντισεισμικών κανονισμών.

Πώς μετριέται;

Η ένταση δεν υπολογίζεται από ένα όργανο.

Οι σεισμολόγοι αξιολογούν τις παρατηρήσεις από πολλές περιοχές και καταγράφουν:

• πόσο έντονα έγινε αισθητός ο σεισμός,
• αν μετακινήθηκαν αντικείμενα,
• αν προκλήθηκαν ζημιές σε κτίρια,
• αν σημειώθηκαν κατολισθήσεις ή άλλες επιπτώσεις.

Με βάση αυτές τις πληροφορίες αποδίδεται η ένταση σε κάθε περιοχή.

Η Κλίμακα Mercalli

Η πιο γνωστή κλίμακα έντασης είναι η Τροποποιημένη Κλίμακα Mercalli (MMI).

Η κλίμακα αυτή αποτελείται από 12 βαθμίδες, από το Ι έως το XII.

Στις χαμηλές βαθμίδες ο σεισμός γίνεται αντιληπτός μόνο από λίγους ανθρώπους ή μόνο από όργανα.

Στις υψηλότερες βαθμίδες μπορούν να σημειωθούν σοβαρές ζημιές, καταρρεύσεις κτιρίων και μεγάλες μεταβολές στο φυσικό περιβάλλον.

Γιατί η ίδια δόνηση δεν γίνεται αισθητή παντού;

Οι σεισμικές δονήσεις εξασθενούν όσο απομακρύνονται από το επίκεντρο.

Παράλληλα, κάθε περιοχή διαθέτει διαφορετικά γεωλογικά χαρακτηριστικά.

Έτσι, δύο πόλεις που απέχουν λίγα μόνο χιλιόμετρα μπορεί να βιώσουν διαφορετική ένταση, ακόμη κι αν επηρεάζονται από τον ίδιο σεισμό.

Αυτό εξηγεί γιατί σε έναν μεγάλο σεισμό ορισμένες περιοχές παρουσιάζουν σημαντικές ζημιές, ενώ άλλες σχεδόν καμία.

Γιατί είναι σημαντική η ένταση;

Η μελέτη της έντασης βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τις πραγματικές επιπτώσεις ενός σεισμού.

Τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιούνται για τη χαρτογράφηση του σεισμικού κινδύνου, τη βελτίωση των αντισεισμικών κανονισμών και τον σχεδιασμό ασφαλέστερων κατασκευών.

Παράλληλα, αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για την Πολιτική Προστασία και τις υπηρεσίες που καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειες ενός ισχυρού σεισμού.