Το βράδυ της 13ης Σεπτεμβρίου 1986 αποτελεί μία από τις πιο δραματικές στιγμές στη σύγχρονη ιστορία της Καλαμάτας. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ένας ισχυρός και ιδιαίτερα καταστροφικός σεισμός χτύπησε τη Μεσσηνία, αφήνοντας πίσω του νεκρούς, τραυματίες, κατεστραμμένα κτίρια και χιλιάδες ανθρώπους αντιμέτωπους με μια εντελώς διαφορετική πόλη.
Ο σεισμός σημειώθηκε λίγο μετά τις 20:20 τοπική ώρα, με τις επίσημες πηγές να δίνουν διαφορετικές τιμές ανάλογα με την κλίμακα υπολογισμού. Ο ΟΑΣΠ τον καταγράφει ως σεισμό μεγέθους 6,0, ενώ επιστημονικές μελέτες της εποχής δίνουν Ms 6,2. Σύγχρονες αναλύσεις αναφέρουν επίσης Mw 6,0. Το επίκεντρο εντοπιζόταν πολύ κοντά στην Καλαμάτα, περίπου 9-12 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης, και το μικρό εστιακό βάθος συνέβαλε στην ένταση των καταστροφών
Τα δευτερόλεπτα που άλλαξαν την Καλαμάτα
Ήταν Σάββατο βράδυ και αρκετοί κάτοικοι βρίσκονταν έξω από τα σπίτια τους όταν η γη άρχισε να σείεται βίαια. Η δόνηση προκάλεσε πανικό, διακοπές ηλεκτροδότησης και καταρρεύσεις κτιρίων, ενώ σύννεφα σκόνης κάλυψαν σημεία της πόλης.
Η ένταση του σεισμού στην Καλαμάτα έφτασε το IX της κλίμακας Mercalli, επίπεδο που αντιστοιχεί σε ιδιαίτερα σοβαρές καταστροφές. Τέσσερις πολυκατοικίες κατέρρευσαν, ενώ οι ζημιές στο κτιριακό απόθεμα της πόλης ήταν τεράστιες.
Ο επίσημος απολογισμός του ΟΑΣΠ αναφέρει 20 νεκρούς και 80 τραυματίες. Ο αριθμός των 330 τραυματιών που συναντάται σε ορισμένες παλαιότερες δημοσιεύσεις δεν συμφωνεί με τα στοιχεία του ΟΑΣΠ, γι’ αυτό δεν θα τον κρατούσα στο ανανεωμένο άρθρο. Επιστημονική μελέτη του Οργανισμού αναφέρει 20 νεκρούς και 82 τραυματίες.
Τεράστιες ζημιές στα κτίρια της πόλης
Η πραγματική έκταση της καταστροφής έγινε περισσότερο αντιληπτή τις επόμενες ώρες και ημέρες.
Από τα 9.124 κτίρια της Καλαμάτας, το 20% κρίθηκε κατεδαφιστέο, το 16% είχε υποστεί σοβαρές βλάβες και ακόμη ένα 36% παρουσίαζε ελαφρύτερες ζημιές. Μόλις περίπου το 28% του κτιριακού αποθέματος δεν είχε εμφανίσει βλάβες.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν το μέγεθος της καταστροφής: περισσότερα από επτά στα δέκα κτίρια της πόλης είχαν επηρεαστεί σε κάποιον βαθμό.
Η μικρή απόσταση του σεισμού από την Καλαμάτα ήταν ένας από τους βασικούς λόγους για τις τόσο σοβαρές επιπτώσεις. Μελέτες που ακολούθησαν έδειξαν ότι η ισχυρή σεισμική κίνηση επηρέασε ένα μεγάλο εύρος κτιρίων, ιδιαίτερα κατασκευές δύο έως πέντε ορόφων.
Το Ελαιοχώρι σχεδόν εξαφανίστηκε
Οι καταστροφές δεν περιορίστηκαν στην Καλαμάτα.
Το Ελαιοχώρι, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης, καταστράφηκε ολοσχερώς. Σοβαρές ζημιές καταγράφηκαν επίσης στη Βέργα, την Πολιανή, τον Άρι, την Αρτεμισία και τη Νέδουσα, καθώς και σε άλλους οικισμούς της ευρύτερης περιοχής.
Παράλληλα, στον Ταΰγετο σημειώθηκαν πτώσεις βράχων και κατολισθήσεις. Ο οδικός άξονας που συνέδεε τη Σπάρτη με την Καλαμάτα έκλεισε και η κυκλοφορία διακόπηκε για περίπου 24 ώρες.
Ο ισχυρός μετασεισμός της 15ης Σεπτεμβρίου
Για τους κατοίκους, η αγωνία δεν τελείωσε με τον κύριο σεισμό.
Δύο ημέρες αργότερα, στις 15 Σεπτεμβρίου, σημειώθηκε ο ισχυρότερος μετασεισμός της ακολουθίας, μεγέθους 5,4. Το επίκεντρό του βρισκόταν ακόμη πιο κοντά στην πόλη και προκάλεσε νέες βλάβες σε ήδη καταπονημένες κατασκευές.
Η μετασεισμική δραστηριότητα παρέμεινε έντονη για μεγάλο χρονικό διάστημα, αναγκάζοντας πολλούς κατοίκους να παραμένουν έξω από τα σπίτια τους. Πλατείες, δρόμοι και ανοιχτοί χώροι μετατράπηκαν προσωρινά σε σημεία συγκέντρωσης ανθρώπων που φοβούνταν να επιστρέψουν σε κτίρια των οποίων η στατική επάρκεια δεν είχε ακόμη ελεγχθεί.
Γιατί η περιοχή της Καλαμάτας μπορεί να δώσει ισχυρούς σεισμούς
Η γεωλογία της περιοχής εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη σεισμικότητά της. Η Καλαμάτα βρίσκεται στο όριο της πεδιάδας της Μεσσηνίας και του Μεσσηνιακού Κόλπου, ενώ ανατολικά δεσπόζει ο ορεινός όγκος του Ταϋγέτου.
Η περιοχή χαρακτηρίζεται από ενεργά ρήγματα και πολύπλοκη τεκτονική δραστηριότητα. Το γεγονός ότι η εστία του σεισμού του 1986 βρισκόταν σε μικρό βάθος, περίπου 8 χιλιομέτρων σύμφωνα με μελέτες του ΟΑΣΠ, και πολύ κοντά στην πόλη εξηγεί γιατί ένας σεισμός περίπου 6 Ρίχτερ μπόρεσε να προκαλέσει τόσο εκτεταμένες καταστροφές.
Η Μεσσηνία άλλωστε έχει μακρά ιστορία ισχυρών σεισμών, γεγονός που υπενθυμίζει ότι η καταστροφή του 1986 δεν αποτέλεσε ένα απομονωμένο γεωλογικό επεισόδιο.
Η επόμενη ημέρα και η αναγέννηση της Καλαμάτας
Ο σεισμός άφησε πίσω του μια πόλη βαθιά πληγωμένη. Χιλιάδες κάτοικοι χρειάστηκε να εγκαταλείψουν προσωρινά τα σπίτια τους, ενώ άρχισε μια τεράστια επιχείρηση ελέγχου κτιρίων, κατεδαφίσεων και αποκατάστασης των υποδομών.
Παράλληλα όμως αποτέλεσε την αφετηρία μιας από τις σημαντικότερες πολεοδομικές ανασυγκροτήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ελληνική πόλη τις τελευταίες δεκαετίες.
Η καταστροφή ανέδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο τη σημασία του αντισεισμικού σχεδιασμού, της ποιότητας των κατασκευών και της οργανωμένης πολιτικής προστασίας. Ο ΟΑΣΠ χρηματοδότησε στη συνέχεια σειρά επιστημονικών ερευνών και μικροζωνικών μελετών για την περιοχή, με στόχο την καλύτερη κατανόηση της σεισμικής επικινδυνότητας της Καλαμάτας.
Ποιο είναι το Ομορφότερο Νησί της Ελλάδας;
Συμμετέχετε στη μεγάλη ψηφοφορία του Meteo24News. Ψηφίστε το αγαπημένο σας νησί και δείτε ζωντανά την κατάταξη.
Ψήφισε ΤώραΑνακαλύψτε περισσότερα άρθρα για καιρό, σεισμούς, φυσικές καταστροφές και live ενημέρωση.
Ακολουθήστε το Meteo24News στο Google News
