Νέα μελέτη προειδοποιεί ότι το σύστημα θαλάσσιων ρευμάτων του Ατλαντικού μπορεί να καταρρεύσει, προκαλώντας ακραίες αλλαγές στο παγκόσμιο κλίμα.
Το «κρυφό σύστημα» που ρυθμίζει το κλίμα
Το σύστημα Atlantic Meridional Overturning Circulation, γνωστό ως AMOC, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς ρύθμισης του παγκόσμιου κλίματος.
Σε αυτό περιλαμβάνεται και το Gulf Stream, το οποίο μεταφέρει θερμά νερά από τον Κόλπο του Μεξικού προς τον Βόρειο Ατλαντικό, κρατώντας περιοχές όπως η Βρετανία πολύ θερμότερες από άλλες χώρες στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος.
Νέα μελέτη αλλάζει τα δεδομένα
Σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Science Advances, το σύστημα αυτό είναι πολύ πιο ευάλωτο στην κλιματική αλλαγή απ’ ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μέχρι το τέλος του αιώνα το AMOC θα μπορούσε να επιβραδυνθεί κατά 42 έως 58%, μια εξέλιξη που αυξάνει δραματικά την πιθανότητα πλήρους κατάρρευσης.
Τι θα συμβεί αν καταρρεύσει
Η πιθανή κατάρρευση του συστήματος θα είχε αλυσιδωτές συνέπειες σε ολόκληρο τον πλανήτη. Η Βορειοδυτική Ευρώπη θα μπορούσε να βιώσει πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες, με το κλίμα να γίνεται πιο κοντά σε αυτό της Σκανδιναβίας.
Την ίδια στιγμή, περιοχές της Αφρικής θα αντιμετώπιζαν έντονες ξηρασίες, ενώ στις ανατολικές ακτές της Βόρειας Αμερικής η στάθμη της θάλασσας θα αυξανόταν σημαντικά.
Γιατί επιβραδύνεται το σύστημα
Η επιβράδυνση του AMOC συνδέεται άμεσα με την αύξηση της θερμοκρασίας στον Αρκτικό κύκλο. Καθώς τα νερά θερμαίνονται, δεν ψύχονται αρκετά ώστε να βυθιστούν και να συνεχίσουν τον φυσικό κύκλο των θαλάσσιων ρευμάτων.
Ταυτόχρονα, η τήξη των πάγων απελευθερώνει μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού, το οποίο είναι λιγότερο πυκνό και δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη διαδικασία βύθισης, επιβραδύνοντας περαιτέρω το σύστημα.
Διαφωνίες στην επιστημονική κοινότητα
Παρότι η νέα μελέτη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, δεν υπάρχει απόλυτη συμφωνία μεταξύ των επιστημόνων. Ο Stefan Rahmstorf χαρακτήρισε τα ευρήματα ανησυχητικά, τονίζοντας ότι τα πιο απαισιόδοξα σενάρια είναι πιθανώς τα πιο ρεαλιστικά.
Άλλοι ερευνητές, όπως ο Fabian Roquet, εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.
Ένα πιθανό σημείο χωρίς επιστροφή
Ένα από τα πιο ανησυχητικά σενάρια είναι ότι το σύστημα μπορεί να φτάσει σε ένα «σημείο καμπής», πέρα από το οποίο η κατάρρευση δεν θα μπορεί να αποτραπεί, ακόμη και αν περιοριστούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Αν επιβεβαιωθούν αυτές οι εκτιμήσεις, οι επιπτώσεις θα είναι μακροχρόνιες και θα αλλάξουν ριζικά το παγκόσμιο κλιματικό σύστημα.
