Χειμώνας 2026–2027 : Λιγότερα χιόνια «βλέπουν» τα προγνωστικά μοντέλα για την Ευρώπη – Τι δείχνουν για την Ελλάδα

Νέα δεδομένα για την εξέλιξη του φετινού χειμώνα προκύπτουν από την επικαιροποίηση των εποχικών προγνώσεων του Οκτωβρίου. Έξι μεγάλα προγνωστικά μοντέλα συγκλίνουν προς ένα σενάριο περιορισμένων χιονοπτώσεων στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, με τα Βαλκάνια και τη νότια Ευρώπη να παρουσιάζουν ιδιαίτερα αρνητικές αποκλίσεις. Τι μπορεί να σημαίνει αυτή η εξέλιξη για την Ελλάδα και πόσο ασφαλή είναι τα συμπεράσματα σχεδόν δύο μήνες πριν από την έναρξη του μετεωρολογικού χειμώνα;

Αλλάζουν τα δεδομένα για τον χειμώνα στην Ευρώπη

Καθώς πλησιάζουμε προς το τέλος του Οκτωβρίου, το ενδιαφέρον στρέφεται σταδιακά στην εξέλιξη του χειμώνα 2026–2027 και κυρίως στο ενδεχόμενο εμφάνισης ισχυρών ψυχρών εισβολών και αξιόλογων χιονοπτώσεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία των εποχικών προγνωστικών μοντέλων παρουσιάζουν μια εικόνα που, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν ευνοεί έναν ιδιαίτερα χιονισμένο χειμώνα για το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης.

Σύμφωνα με την ανάλυση έξι εποχικών μοντέλων, οι αρνητικές αποκλίσεις χιονόπτωσης καλύπτουν μεγάλο τμήμα της δυτικής, κεντρικής και νότιας Ευρώπης.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η επικαιροποίηση του Οκτωβρίου εμφανίζεται λιγότερο ευνοϊκή για τις χιονοπτώσεις σε σύγκριση με εκείνη του Σεπτεμβρίου.

Αυτό σημαίνει ότι τα νεότερα δεδομένα περιορίζουν τις εκτιμώμενες ποσότητες χιονιού σε αρκετές ευρωπαϊκές περιοχές.

Ωστόσο, θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι οι εποχικές προγνώσεις δεν μπορούν να προσδιορίσουν από τώρα εάν θα χιονίσει σε μια συγκεκριμένη πόλη ή ποια ημερομηνία θα εκδηλωθεί μια ισχυρή κακοκαιρία.

Αποτυπώνουν κυρίως την πιθανή απόκλιση των καιρικών συνθηκών από τις φυσιολογικές κλιματικές τιμές.

Βαλκάνια και νότια Ευρώπη στο επίκεντρο των αρνητικών αποκλίσεων

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της νέας ανάλυσης αφορά τη νότια Ευρώπη και τη Βαλκανική Χερσόνησο.

Η τελευταία εκτέλεση του ευρωπαϊκού μοντέλου ECMWF εμφανίζει σημαντική μείωση των προβλεπόμενων χιονοπτώσεων σε σύγκριση με την προηγούμενη μηνιαία εκτίμηση.

Ειδικότερα, για την ευρύτερη περιοχή της νότιας Ευρώπης και των Βαλκανίων, η εκτιμώμενη απόκλιση των χιονοπτώσεων για το διάστημα Δεκεμβρίου–Φεβρουαρίου μεταβλήθηκε από -4,7 εκατοστά στην πρόγνωση του Σεπτεμβρίου σε -12,1 εκατοστά στην πρόγνωση του Οκτωβρίου.

Πρόκειται για επιδείνωση της τάξης των 7,4 εκατοστών, η οποία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες μεταβολές που καταγράφονται στην ευρωπαϊκή ανάλυση.

Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζεται και σε άλλες περιοχές.

Οι τιμές αφορούν περιφερειακές εκτιμήσεις χιονόπτωσης και όχι συγκεκριμένες πόλεις ή ορεινούς όγκους.

Το στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι τόσο το ECMWF όσο και το βρετανικό UKMO παρουσιάζουν πλέον αρνητικό σήμα χιονοπτώσεων και στις επτά βασικές ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενότητες.

Τι σημαίνουν τα νέα στοιχεία για την Ελλάδα

Για τη χώρα μας, η εικόνα χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία.

Η Ελλάδα βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης, όπου η εξέλιξη των χιονοπτώσεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη θέση των βαρομετρικών συστημάτων, την ένταση των ψυχρών εισβολών και την αλληλεπίδραση των ψυχρών αέριων μαζών με το Αιγαίο.

Η αρνητική τάση που εμφανίζουν τα εποχικά μοντέλα για τα Βαλκάνια αποτελεί μια πρώτη ένδειξη ότι οι συνολικές χιονοπτώσεις του χειμώνα ενδέχεται να κινηθούν κάτω από τα συνηθισμένα επίπεδα.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν θα αντιμετωπίσει ισχυρές χιονοπτώσεις.

Ακόμη και σε έναν χειμώνα με συνολικά περιορισμένα χιόνια, μία ή δύο οργανωμένες ψυχρές εισβολές μπορούν να προκαλέσουν αξιόλογες χιονοπτώσεις, ακόμη και σε πεδινές περιοχές.

Άλλωστε, η εμπειρία έχει δείξει ότι στη χώρα μας οι σημαντικότερες χιονοπτώσεις συνδέονται πολλές φορές με σχετικά σύντομες αλλά έντονες μεταβολές της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα παρουσιάσει η εξέλιξη του καιρού στην Πίνδο, στη Μακεδονία, στη Θράκη, στη Θεσσαλία και στους ορεινούς όγκους της Στερεάς Ελλάδας και της Πελοποννήσου.

Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία της συγκεκριμένης ανάλυσης δεν επιτρέπουν ασφαλή, ξεχωριστή εκτίμηση για καθεμία από αυτές τις περιοχές.

Δεκέμβριος με περιορισμένες χιονοπτώσεις – Μεγαλύτερο ενδιαφέρον τον Φεβρουάριο

Ένα ακόμη στοιχείο που προκύπτει από την ανάλυση αφορά τη χρονική κατανομή των χιονοπτώσεων.

Ο Δεκέμβριος δεν εμφανίζει ιδιαίτερα ενθαρρυντικά σημάδια για εκτεταμένες χιονοπτώσεις στο μεγαλύτερο μέρος της δυτικής, κεντρικής και νότιας Ευρώπης.

Αντίθετα, ο Φεβρουάριος παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για περιοχές της ανατολικής και βορειοανατολικής Ευρώπης, όπου εμφανίζονται τοπικά θετικές αποκλίσεις.

Στις βορειότερες περιοχές της ηπείρου, ορισμένα σενάρια διατηρούν πιθανότητες αυξημένων χιονοπτώσεων ακόμη και μέσα στον Μάρτιο.

Για τη νότια Ευρώπη, πάντως, δεν προκύπτει από την παρούσα ανάλυση ένα αντίστοιχα σαφές θετικό σήμα.

Συνεπώς, δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι ο Φεβρουάριος θα είναι απαραίτητα ο πιο χιονισμένος μήνας στην Ελλάδα.

Ο ρόλος του ισχυρού El Niño στον φετινό χειμώνα

Σημαντικό ρόλο στη γενικότερη εποχική κυκλοφορία του βόρειου ημισφαιρίου ενδέχεται να διαδραματίσει η εξέλιξη του φαινομένου El Niño στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό.

Η ανάλυση των εποχικών μοντέλων συνδέει τις προβλεπόμενες αποκλίσεις των χιονοπτώσεων με ένα ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο El Niño, το οποίο εκτιμάται ότι θα επηρεάσει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Το El Niño μπορεί να μεταβάλει τη θέση και την ένταση των αεροχειμάρρων, επηρεάζοντας τη διαδρομή των βαρομετρικών συστημάτων και τη μεταφορά θερμών και ψυχρών αέριων μαζών.

Η επίδρασή του είναι γενικά περισσότερο άμεση και αναγνωρίσιμη στη Βόρεια Αμερική.

Στην Ευρώπη, αντίθετα, η σχέση είναι αρκετά πιο σύνθετη.

Η τελική επίδραση εξαρτάται από πρόσθετους παράγοντες, όπως η Βορειοατλαντική Ταλάντωση (NAO), η Αρκτική Ταλάντωση (AO), η κατάσταση της πολικής δίνης και η ανάπτυξη αντικυκλωνικών εμποδισμών στον βόρειο Ατλαντικό.

Επομένως, δεν θα ήταν επιστημονικά ορθό να αποδώσουμε αποκλειστικά στο El Niño μια πιθανή μείωση των χιονοπτώσεων στην Ελλάδα.

Ο αστάθμητος παράγοντας της πολικής δίνης

Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που θα πρέπει να παρακολουθήσουμε τους επόμενους μήνες είναι η συμπεριφορά της πολικής δίνης.

Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, σημαντικές διαταραχές της στρατοσφαιρικής πολικής δίνης μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να επηρεάσουν την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας στα χαμηλότερα στρώματα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια αιφνίδια στρατοσφαιρική θέρμανση μπορεί να ευνοήσει τη δημιουργία αντικυκλωνικών εμποδισμών και τη μεταφορά πολύ ψυχρών αέριων μαζών προς την Ευρώπη.

Εάν μια τέτοια εξέλιξη συνδυαστεί με κατάλληλη διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων, είναι δυνατόν να προκύψουν ισχυρές ψυχρές εισβολές ακόμη και σε έναν χειμώνα που αρχικά εμφανίζει αρνητική τάση χιονοπτώσεων.

Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι εποχικές προγνώσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εκτιμήσεις πιθανότερων σεναρίων και όχι ως οριστικές προβλέψεις.

Τι θα συμβεί στα ευρωπαϊκά χιονοδρομικά κέντρα;

Η νέα εποχική ανάλυση παρουσιάζει ενδιαφέρον και για τα χιονοδρομικά κέντρα της Ευρώπης.

Στις Άλπεις, τα έξι προγνωστικά μοντέλα εμφανίζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους.

Ορισμένα προβλέπουν ποσότητες χιονιού πάνω από τις κανονικές τιμές, ενώ άλλα εμφανίζουν ελλείμματα που σε περιφερειακό επίπεδο φτάνουν τα 30 έως 60 εκατοστά.

Η μεγάλη αυτή απόκλιση περιορίζει την αξιοπιστία μιας συγκεκριμένης εκτίμησης για τη φετινή χιονοδρομική περίοδο.

Για τα ελληνικά χιονοδρομικά κέντρα, όπως ο Παρνασσός, τα Καλάβρυτα, το Καϊμακτσαλάν, το Σέλι και τα 3–5 Πηγάδια, δεν υπάρχουν στην εξεταζόμενη ανάλυση ξεχωριστές προγνώσεις που να επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για τη διάρκεια της χιονοκάλυψης.

Επιπλέον, η ανάλυση βασίζεται σε προγνωστικά πλέγματα μεγάλης χωρικής κλίμακας, περίπου 100 χιλιομέτρων, γεγονός που δεν επιτρέπει την ακριβή αποτύπωση των τοπικών ορεινών συνθηκών.

με πληροφοριες απο severe-weather.eu