Ενώ στη χώρα μας και στις κοντινές περιοχές επικρατεί ήδη έντονος και βροχερός καιρός, στη Βόρεια Ευρώπη διαμορφώνεται ένα από τα σημαντικότερα ατμοσφαιρικά συστήματα της εποχής: ο πολικός στρόβιλος.
Η παρουσία και η συμπεριφορά του είναι σημείο καθοριστικό για την εξέλιξη του καιρού στο βόρειο ημισφαίριο και θα παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα.
Με την έλευση του φθινοπώρου, οι πολικές περιοχές δέχονται πολύ λιγότερη ηλιακή ακτινοβολία, οδηγώντας σε ταχεία πτώση της θερμοκρασίας. Οι πρώτες ισχυρές ψυχρές μάζες εγκαθίστανται πάνω από τη Σιβηρία, ενώ οι χιονοπτώσεις αυξάνονται σημαντικά. Ταυτόχρονα, η ατμοσφαιρική πίεση μειώνεται τόσο στην επιφάνεια όσο και σε μεγαλύτερα ύψη, έως και τη στρατόσφαιρα. Αυτή η πτώση πίεσης ανάμεσα στην πολική και την υποτροπική ζώνη δημιουργεί τον γνωστό πολικό στρόβιλο, μια εκτεταμένη κυκλωνική κυκλοφορία γύρω από τον Βόρειο Πόλο.
Ωστόσο, ο πολικός στρόβιλος δεν συμπεριφέρεται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο. Όταν είναι ισχυρός και συμπαγής, το ψύχος παραμένει «εγκλωβισμένο» στην Αρκτική, επιτρέποντας στις νότιες περιοχές της Ευρώπης να βιώνουν πιο ήπιες και σχετικά σταθερές συνθήκες. Αντίθετα, όταν ο στρόβιλος αποδυναμώνεται, ψυχρές αέριες μάζες «ξεφεύγουν» και κατεβαίνουν νοτιότερα, προκαλώντας σημαντική επιδείνωση του καιρού, παρατεταμένη αστάθεια και συχνά ψυχρές εισβολές.
Τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία δείχνουν ότι τις προσεχείς εβδομάδες ο πολικός στρόβιλος θα βρεθεί σε κατάσταση εξασθένησης. Αυτό οφείλεται σε συνδυασμό υψηλών πιέσεων στη Γροιλανδία και στον Καναδά και έντονων διαταραχών στο ύψος του ατμοσφαιρικού ρεύματος (jet stream). Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία , αυτή η κατάσταση αναμένεται να διατηρηθεί τουλάχιστον μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα καθόδου ψυχρών αερίων μαζών προς την Κεντρική και Νότια Ευρώπη, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε διαδοχικά επεισόδια κακοκαιρίας στην περιοχή της Μεσογείου και κατά διαστήματα και στην Ελλάδα. Η δεύτερη φάση του Δεκεμβρίου προβλέπεται ιδιαίτερα δυναμική, με εναλλαγή θερμών και ψυχρών μαζών, χιονοπτώσεις σε μεταβαλλόμενα υψόμετρα και έντονες διαταραχές.
Ο χειμώνας 2025–2026 δείχνει από πολύ νωρίς τα σημάδια του, με τον πολικό στρόβιλο να αποτελεί τον πρωταγωνιστή της εποχής και να διαμορφώνει καθοριστικά το καιρικό σκηνικό της Ευρώπης.
