Αλλάζει ξανά ο καιρός: Τι δείχνουν τα μοντέλα για την Ελλάδα μετά τις 14 Οκτωβρίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη του καιρού στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της επόμενης εβδομάδας, καθώς μετά από ένα σχετικά θερμό διάστημα διαφαίνονται ενδείξεις για σημαντική αλλαγή της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας στα μέσα Οκτωβρίου.

Τα τελευταία προγνωστικά δεδομένα δείχνουν αρχικά άνοδο της θερμοκρασίας, αλλά στη συνέχεια αυξάνονται τα σενάρια καθόδου ψυχρότερων αερίων μαζών προς τα Βαλκάνια και την ανατολική Μεσόγειο.

Ο χάρτης του GFS που συνοδεύει το άρθρο και αφορά τη θερμοκρασιακή απόκλιση στα 850 hPa για την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου είναι χαρακτηριστικός: απεικονίζει σημαντικές αρνητικές αποκλίσεις στην περιοχή των Βαλκανίων και της Ελλάδας, την ώρα που πολύ θερμότερες από τις κανονικές αέριες μάζες εντοπίζονται αρκετά βορειότερα και ανατολικότερα.

Πρόκειται όμως για πρόγνωση αρκετών ημερών και επομένως ο συγκεκριμένος χάρτης πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένδειξη της πιθανής τάσης και όχι ως οριστική πρόγνωση.

Πιο ήπιος καιρός και άνοδος της θερμοκρασίας αρχικά

Πριν από την πιθανή αλλαγή, η Ελλάδα φαίνεται ότι θα περάσει ένα διάστημα με σχετικά υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες.

Μεσοπρόθεσμη ανάλυση βασισμένη στα ensembles των GFS και ECMWF εκτιμά ότι το διάστημα 9–14 Οκτωβρίου η θερμοκρασία θα κινηθεί ανοδικά, με τοπικές μέγιστες ακόμη και γύρω στους 25–26°C, ενώ παράλληλα υπάρχουν ενδείξεις αυξημένης αστάθειας, κυρίως στη δυτική και βόρεια χώρα.

Και τα διαθέσιμα στοιχεία του meteo.gr για τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου δίνουν μέγιστες έως περίπου 25°C σε ορισμένες περιοχές της νότιας και ανατολικής χώρας.

Επομένως, τουλάχιστον στην αρχή της επόμενης εβδομάδας, δεν μιλάμε για κάποιο πρόωρο χειμωνιάτικο σκηνικό.

Βροχές κυρίως στα δυτικά – Αυξάνεται η αστάθεια

Περισσότερο ενδιαφέρουσα γίνεται η κατάσταση όσο πλησιάζουμε προς τις 13–15 Οκτωβρίου.

Τα δυτικά φαίνεται να έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να επηρεαστούν από βροχές και κατά τόπους καταιγίδες, ενώ ανάλογα με την τελική πορεία των συστημάτων τα φαινόμενα μπορούν να επεκταθούν σε τμήματα της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας.

Υπάρχει μάλιστα μεσοπρόθεσμη εκτίμηση που δίνει αυξημένη πιθανότητα κακοκαιρίας στο Ιόνιο και στη δυτική Ελλάδα γύρω στις 13–14 Οκτωβρίου, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη συμφωνία για την έκταση των φαινομένων στην υπόλοιπη χώρα.

Αυτό είναι και το σημείο που χρειάζεται προσοχή: η ύπαρξη ψυχρότερης αέριας μάζας δεν σημαίνει από μόνη της ότι θα έχουμε κακοκαιρία.

Καθοριστικό ρόλο θα παίξει η θέση των βαρομετρικών συστημάτων και το εάν θα υπάρξει οργανωμένο χαμηλό ικανό να μεταφέρει σημαντική υγρασία προς την Ελλάδα.

Το ενδιαφέρον στρέφεται στις 15–17 Οκτωβρίου

Από περίπου τα μέσα του μήνα και μετά, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.

Ο χάρτης του GFS για τις 16 Οκτωβρίου εμφανίζει ψυχρότερες από τις κανονικές αέριες μάζες να έχουν κατέβει από τα Βαλκάνια προς την Ελλάδα.

Παράλληλα, πρόσφατη μεσοπρόθεσμη εκτίμηση GFS και ECMWF ensembles κάνει λόγο για ενδείξεις πτώσης της θερμοκρασίας μετά τις 14 Οκτωβρίου, με πιθανότητα περισσότερων βροχοπτώσεων και ακόμη και χιονοπτώσεων στα υψηλότερα βουνά της βόρειας χώρας εφόσον επαληθευτεί το ψυχρότερο σενάριο.

Εδώ όμως υπάρχει σημαντική επιφύλαξη.

Άλλη ensemble ανάλυση, με στοιχεία της 5ης Οκτωβρίου, διατηρεί για τις 16–20 Οκτωβρίου αρκετά ηπιότερα σενάρια και δεν εμφανίζει κάποια μεγάλη οργανωμένη διαταραχή ως κυρίαρχη εξέλιξη.

Αυτή η διαφορά είναι απολύτως φυσιολογική σε τέτοιο χρονικό ορίζοντα και δείχνει γιατί δεν πρέπει ακόμη να χρησιμοποιούνται χαρακτηρισμοί όπως «ψυχρή εισβολή» ή «πρόωρος χειμώνας» ως βεβαιότητα.

Τι κρατάμε για την Ελλάδα

Με τα σημερινά δεδομένα, το πιθανότερο μοτίβο είναι αρχικά σχετικά ήπιος έως θερμός για την εποχή καιρός, με τη θερμοκρασία σε αρκετές περιοχές να ξεπερνά τους 25°C.

Στη συνέχεια αυξάνονται οι πιθανότητες για περισσότερη αστάθεια και βροχές, με τα δυτικά να παρουσιάζουν προς το παρόν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Και περίπου από τις 15–16 Οκτωβρίου εμφανίζεται ένα σαφές σήμα για πιθανή πτώση της θερμοκρασίας, καθώς ψυχρότερες αέριες μάζες επιχειρούν να κινηθούν από τα Βαλκάνια προς την περιοχή μας.

Το πόσο ισχυρή θα είναι αυτή η πτώση, πόσο νότια θα φτάσουν οι ψυχρές αέριες μάζες και –κυρίως– εάν θα συνδυαστούν με οργανωμένο βαρομετρικό χαμηλό, είναι στοιχεία που δεν μπορούν ακόμη να προσδιοριστούν με ασφάλεια.

Οι επόμενες προγνωστικές «τρέξιμοι» των GFS και ECMWF και ιδιαίτερα τα ensemble τους θα μας δείξουν εάν το ψυχρό σενάριο θα αποκτήσει μεγαλύτερη υποστήριξη.

Σε κάθε περίπτωση, το δεύτερο μισό της επόμενης εβδομάδας παρουσιάζει αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο προγνωστικό ενδιαφέρον.