Ο Ιανουάριος αποτελεί τον ψυχρότερο μήνα του έτους για τις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας και συγχρόνως έναν από τους πιο συννεφιασμένους και μεταβλητούς μήνες του χειμώνα.
Χαρακτηρίζεται από συχνές και αιφνίδιες μεταβολές του καιρού, όχι μόνο από ημέρα σε ημέρα αλλά ακόμη και κατά τη διάρκεια της ίδιας ημέρας. Οι εναλλαγές αυτές αποτελούν βασικό γνώρισμα του ελληνικού χειμώνα.
Θερμοκρασία και Παγετός
Οι θερμοκρασίες τον Ιανουάριο διατηρούνται σε χαμηλά επίπεδα, με τις ελάχιστες τιμές να πέφτουν συχνά κοντά ή και κάτω από το μηδέν, κυρίως στα ηπειρωτικά και βόρεια τμήματα της χώρας. Ο παγετός, ιδιαίτερα τις πρωινές ώρες, αποτελεί συχνό φαινόμενο, επηρεάζοντας αγροτικές περιοχές και το οδικό δίκτυο.
Υετός και Συννεφιά
Ο Ιανουάριος συγκαταλέγεται στους μήνες με τις περισσότερες συννεφιασμένες ημέρες, ενώ οι βροχές εμφανίζονται συχνά, κυρίως στα δυτικά, βόρεια και ορεινά τμήματα της χώρας. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα φαινόμενα συνοδεύονται από χιονοπτώσεις, κυρίως στα ορεινά αλλά και σε ημιορεινές περιοχές κατά τις ισχυρές ψυχρές εισβολές.
Άνεμοι και Καιρικά Συστήματα
Κατά τη διάρκεια του μήνα επικρατούν κυρίως βόρειοι και βορειοανατολικοί άνεμοι, οι οποίοι ενισχύουν την αίσθηση του ψύχους και συχνά συνοδεύονται από χειμερινές κακοκαιρίες με χιόνια και χαμηλές θερμοκρασίες.
Αλκυονίδες Ημέρες
Παρά τις χειμερινές συνθήκες, οι κακοκαιρίες του Ιανουαρίου διακόπτονται αρκετές φορές από περιόδους ηλιοφάνειας και νηνεμίας, γνωστές από την αρχαιότητα ως Αλκυονίδες Ημέρες. Κατά τη διάρκειά τους, ο καιρός γίνεται ασυνήθιστα ήπιος για την εποχή, με αυξημένη ηλιοφάνεια και σχετικά υψηλές θερμοκρασίες.
Ο Ιανουάριος αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τον χειμερινό χαρακτήρα του ελληνικού κλίματος: κρύος, υγρός και συχνά άστατος, αλλά ταυτόχρονα ικανός να προσφέρει σύντομα διαλείμματα καλοκαιρίας που κάνουν τον καιρό της Ελλάδας μοναδικό.
