Τι κρυβόταν πίσω από τους χιλιάδες σεισμούς της Σαντορίνης στις αρχές του 2025 — Νέα έρευνα δίνει απαντήσεις
Φως στα πραγματικά αίτια πίσω από τη «βροχή» σεισμών που ταρακούνησε τη Σαντορίνη στις αρχές του 2025 ρίχνει μια νέα μελέτη διεθνών ερευνητών – ανάμεσά τους και Έλληνες – η οποία δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Science.
Η έντονη σεισμική δραστηριότητα που είχε προκαλέσει ανησυχία σε κατοίκους και επισκέπτες, με εκατοντάδες αισθητούς σεισμούς και αρκετούς πάνω από 5 Ρίχτερ, τελικά δεν συνδέθηκε με άμεση ηφαιστειακή ενεργοποίηση. Αντίθετα, όπως δείχνουν τα νέα στοιχεία, οφειλόταν σε μια τεράστια μαγματική διείσδυση σε βάθος μεγαλύτερο από 10 χιλιόμετρα.
Ένα “τείχος” μάγματος που κινήθηκε σε κύματα
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένα μεγάλο κάθετο στρώμα μάγματος απλώθηκε σε απόσταση άνω των 20 χιλιομέτρων κάτω από τον θαλάσσιο βυθό. Η ποσότητα του μάγματος ήταν τόσο μεγάλη, ώστε – όπως υπολογίζουν – θα μπορούσε να γεμίσει 200.000 ολυμπιακές πισίνες, να καλύψει το Μανχάταν με στρώμα πάχους 9 μέτρων ή να ισοδυναμεί με 200 φορές τον όγκο της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα είναι πως η διείσδυση αυτή δεν συνέβη ομαλά. Το μάγμα προχώρησε με παλμούς, ανοίγοντας και κλείνοντας ρωγμές, προκαλώντας κύματα πίεσης στο φλοιό της Γης. Αυτές οι απότομες αλλαγές πίεσης ήταν το «σπιράλ» που γέννησε χιλιάδες σεισμούς σε απίστευτα μικρό χρονικό διάστημα.
Η έρευνα χαρτογράφησε πάνω από 25.000 σεισμούς
Με προηγμένες τεχνικές μηχανικής μάθησης, η ομάδα κατάφερε να εντοπίσει με ακρίβεια τη θέση περισσότερων από 25.000 σεισμών, ακόμη και αυτών που δεν έγιναν αντιληπτοί ή δεν καταγράφηκαν ξεκάθαρα από τους σταθμούς.
Με τον τρόπο αυτό δημιούργησαν την πρώτη λεπτομερή τρισδιάστατη «εικόνα» της μαγματικής φλέβας που προκάλεσε τη σεισμική κρίση.
Η «έκρηξη» σεισμικότητας ξεκίνησε κοντά στην καλντέρα της Σαντορίνης αλλά εξαπλώθηκε ταχύτατα προς τα βορειοανατολικά, φτάνοντας έως και 50 χιλιόμετρα μακριά. Το φαινόμενο κορυφώθηκε μεταξύ 6 και 19 Φεβρουαρίου 2025, σχηματίζοντας ένα σύννεφο σεισμών σε σχήμα βεντάλιας.
Δεν επρόκειτο για τεκτονικό σεισμό — ούτε για έκρηξη που ερχόταν
Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι πως η κρίση δεν σχετιζόταν με ολίσθηση τεκτονικών ρηγμάτων, ούτε αποτελούσε προάγγελο καταστροφικού σεισμού, όπως εκείνον του 1956.
Αντίθετα, ήταν μια εξαιρετικά σπάνια περίπτωση έντονης, παλμικής μετακίνησης μάγματος — φαινόμενο που μπορεί να συμβεί κάτω από πολλά ηφαίστεια στον κόσμο, όχι μόνο στη Σαντορίνη.
Τι σημαίνει για το μέλλον;
Η Σαντορίνη έχει ιστορικό ισχυρών και επικίνδυνων εκρήξεων, με κορυφαίο παράδειγμα τη μινωική έκρηξη γύρω στο 1620 π.Χ. Η κρίση του 2025 δεν κατέληξε σε έκρηξη, αλλά η μελέτη τονίζει ότι τέτοια φαινόμενα υπενθυμίζουν τους υπαρκτούς κινδύνους και την ανάγκη για συστηματική γεωφυσική παρακολούθηση.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι νέες μέθοδοι που αναπτύχθηκαν μπορούν στο μέλλον να επιτρέψουν σε ερευνητές και αρχές να παρακολουθούν παρόμοιες κρίσεις σε πραγματικό χρόνο, ακόμη και σε σημεία μακριά από χερσαίους σταθμούς.
