Ο περιβαλλοντικός θόρυβος αποτελεί έναν από τους πιο διαδεδομένους ρύπους στις σύγχρονες κοινωνίες και συνδέεται άμεσα με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και την καθημερινότητα των πολιτών. Οι επιδράσεις του εξαρτώνται από τη συχνότητά του, την ένταση, τη διάρκεια και την επαναληψιμότητά του.
Πολλές έρευνες δείχνουν ότι η μακροχρόνια έκθεση σε θορυβώδες περιβάλλον μπορεί να προκαλέσει έντονη ψυχική και σωματική κόπωση, άγχος, μείωση της πνευματικής συγκέντρωσης, πονοκεφάλους, διαταραχές ύπνου, αύξηση της αρτηριακής πίεσης και ακόμα μόνιμες ακουστικές βλάβες.
Άλλες μελέτες καταγράφουν αυξημένη χρήση υπνωτικών, ηρεμιστικών και αντιόξινων φαρμάκων σε άτομα που ζουν σε περιοχές με υψηλό θόρυβο, γεγονός που αποδεικνύει την έντονη επίδρασή του στο νευρικό σύστημα. Ο θόρυβος όμως δεν επηρεάζει μόνο την υγεία· αποτελεί επίσης παράγοντα που αυξάνει τον κίνδυνο τροχαίων και εργατικών ατυχημάτων, μειώνει την παραγωγικότητα και συμβάλλει στην οικονομική υποβάθμιση περιοχών.
Με στόχο την προστασία των πολιτών, η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει πολιτικές για τον περιορισμό της ηχορρύπανσης, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές και στις μεταφορές, που αποτελούν την κύρια πηγή θορύβου. Το 2021 εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Σχέδιο Δράσης «Προς Μηδενική Ρύπανση», το οποίο στοχεύει στη μείωση της ρύπανσης σε όλα τα επίπεδα έως το 2030. Στο πλαίσιο του σχεδίου, έχει τεθεί συγκεκριμένος στόχος: να μειωθεί κατά 30% ο αριθμός των Ευρωπαίων πολιτών που εκτίθενται σε επιβλαβή επίπεδα θορύβου από μεταφορές. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), στηρίζοντας τους στόχους αυτούς, ανέθεσε στην εταιρεία ATEEL ειδική μελέτη που αφορά τις μελλοντικές οριακές τιμές ήχου για τα νέα οχήματα. Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2022, αναλύει σε βάθος πώς μπορεί να μειωθεί αποτελεσματικά ο θόρυβος από οχήματα σε καθημερινές συνθήκες κυκλοφορίας, εξετάζοντας σενάρια που περιλαμβάνουν τόσο τεχνολογικές βελτιώσεις όσο και συμπληρωματικά μέτρα.
Τα συμπεράσματα της μελέτης υπογραμμίζουν ότι η μείωση του περιβαλλοντικού θορύβου είναι μια διαδικασία μακροπρόθεσμη, αλλά ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη. Η σταδιακή αντικατάσταση παλαιών οχημάτων με νέα, πιο αθόρυβα μοντέλα θα μειώσει τον θόρυβο ακόμη και χωρίς πρόσθετη νομοθεσία, ενώ η ηλεκτροκίνηση αναμένεται να έχει θετική συμβολή, κυρίως για τους θορύβους κινητήρα. Ωστόσο, για να υπάρξουν ουσιαστικά αποτελέσματα, προτείνονται μέτρα όπως χρήση αθόρυβων οδοστρωμάτων, έλεγχος παράνομων τροποποιήσεων εξάτμισης και καταπολέμηση αντικοινωνικής οδήγησης. Επιπλέον, οι λύσεις μείωσης θορύβου θα πρέπει να ενσωματωθούν σε εργαλεία χαρτογράφησης και παρακολούθησης του περιβαλλοντικού θορύβου, ώστε να υπάρχει πραγματική και μετρήσιμη πρόοδος.
Ο θόρυβος δεν είναι απλώς μία μορφή ενόχλησης. Είναι μια ύπουλη μορφή ρύπανσης που απειλεί την ποιότητα ζωής και την υγεία μας. Η ενεργή εφαρμογή των ευρωπαϊκών μέτρων και η συνεργασία πολιτών, τοπικών αρχών και κρατών είναι καθοριστικής σημασίας για ένα πιο ήσυχο και υγιές μέλλον.
