Ο Φεβρουάριος αποδεικνύεται διαχρονικά «καταραμένος» μήνας για το πανέμορφο νησί της Κεφαλονιάς, καθώς μέσα σε αυτόν έχουν καταγραφεί μερικοί από τους ισχυρότερους και πιο καταστροφικούς σεισμούς της ιστορίας της.
Σαν σήμερα, στις 4 Φεβρουαρίου 1867, σημειώθηκε ένας από τους μεγαλύτερους σεισμούς στον ελληνικό χώρο κατά τον 19ο αιώνα, με επίκεντρο το Ληξούρι. Η ισχυρή σεισμική δόνηση, μεγέθους 7,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, ισοπέδωσε σχεδόν ολοκληρωτικά τη χερσόνησο της Παλικής στη δυτική Κεφαλονιά.
Ο σεισμός εκδηλώθηκε στις 4:19 το πρωί, την ώρα που οι περισσότεροι κάτοικοι κοιμούνταν, γεγονός που επιδείνωσε τις τραγικές συνέπειες. Του κύριου σεισμού είχαν προηγηθεί μικρότερες σεισμικές δονήσεις, ενώ σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής, λίγο πριν το κύριο χτύπημα ένα άλογο στο Αργοστόλι έσπασε τα δεσμά του και άρχισε να τρέχει αλαφιασμένο, προαναγγέλλοντας την καταστροφή.
Η καταστροφή ήταν εκτεταμένη: 12 χωριά της δυτικής Κεφαλονιάς καταστράφηκαν ολοκληρωτικά (Κατωή, Ανωή, Νισοχώρι, Θυννιός, Δελλαπορτάτα, Κουραλάτα, Μεταξάτα, Καλλιγάτα, Σχοινιά, Αγία Θέκλα, Ποριοράτα και Βαρόσκες), ενώ από το Ληξούρι σώθηκαν μόλις δύο σπίτια.
Ο ανθρώπινος απολογισμός ήταν βαρύς: 224 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ 2.612 σπίτια κατέρρευσαν και 2.946 υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Στο Αργοστόλι οι ζημιές ήταν μικρότερες, επηρεάζοντας κυρίως την παραλιακή ζώνη. Καταγράφηκαν κατολισθήσεις και διαρρήξεις εδαφών, ενώ παρατηρήθηκε και ένα ανεπαίσθητο τσουνάμι.
Η σεισμική δόνηση έγινε αισθητή σε μεγάλο τμήμα της Ελλάδας, από την κεντρική έως τη νότια χώρα, καθώς και στη Νότια Ιταλία και την περιοχή της σημερινής Αλβανίας. Μικρές ζημιές σημειώθηκαν επίσης στην Ιθάκη, τη Λευκάδα, τη Ζάκυνθο, την Κέρκυρα και τη Δυτική Στερεά Ελλάδα.
Οι μετασεισμοί συνεχίστηκαν επί μήνες στην Κεφαλονιά και μέχρι το τέλος Απριλίου του 1867 δεν πέρασε ούτε μία ημέρα χωρίς σεισμική δραστηριότητα, δημιουργώντας κλίμα διαρκούς φόβου και ανασφάλειας.
Ο καταστροφικός σεισμός προκάλεσε σημαντικό μεταναστευτικό ρεύμα από το νησί, ενώ ξεκίνησε μεγάλη εκστρατεία αλληλεγγύης υπέρ των σεισμοπλήκτων με πρωτοβουλία της κυβέρνησης Κουμουνδούρου, αλλά και από Κεφαλλονίτες της διασποράς.
Η τραγωδία του 1867 παραμένει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη της Κεφαλονιάς και αποτελεί ισχυρή υπενθύμιση της σεισμικής επικινδυνότητας του Ιονίου.
